Yaşam

Eski Ramazan Gelenekleri – II

ramazan manileri
Avatar

Şekerim var ezilecek

Tülbentlerden süzülecek

Bahşişimi gönderiniz

Çok yer var gezilecek

Büyüklerimize, “Ah, nerde o eski ramazanlar…” dedirten geleneksel Ramazan ayının rituellerinden biri de  şüphesiz  Ramazan manileri. Sahurda tokmaklarıyla davulunu çalan Ramazan davulcuları mâni de söylerdi. Mâni söyledikleri zaman tokmaklarını durdurur, mâni bittiği zaman ise davullarını tokmaklamaya devam ederlerdi. -Di diyorum; çünkü artık bırakın mâni duymayı, Ramazan davulunun sesini bile duymuyoruz. Evet teknoloji gelişti, evet alarmlar bizi kaldırıyor. Evet, eski mahalleler yok; davulcu nerede çalsın davulu? Evet, gökyüzüyle yarışan gökdelenler, lüks rezidanslar, güvenlikli siteler var artık. Hepsine evet, ne yazık ki evet. Ama topu topu kaç rituelimiz kaldı ki bize eskinin naftalin kokusunu getiren? Geçmişin güzelliklerini az da olsa yaşatan ve bir zamanlar insan olduğumuzu hatırlatan?..

Ramazan Manileri

Ramazan Manileri

Mâni Söylemek Aslında Eski Bir Gelenek…

Yedi heceli, dört mısralı, tek kıtadan oluşan anonim halk edebiyatı nazım biçimine mâni; bunun belirli ortamlarda, bilen kişiler tarafından ve geniş bir katılımla, belirli bir ezgiyle söylenmesine de mâni söyleme geleneği deniyor. Derdin, özlemin, sevginin mâni ile anlatılması çok eskilerden bugüne değin sürdürdüğümüz bir gelenek aslında. Gelin hamamında, tarlada, kına gecelerinde, gelin-kaynana, kadın-erkek atışmalarında iletişimin odağı olan mâni söylemek belki küçük yerleşim yerlerinde, köylerde ve bazı kasabalarda devam etse de şehirlerde esamesi okunmuyor. Söylendiği yerin gelenek ve kültürünü de dizelere taşıyan mâniler, sevgi temasını kendine yörünge edinip şenliklerde, asker uğurlamalarında, evlenme törenlerinde, Hıdırellez kutlamalarında, yardımlaşma toplantıları gibi ortamlarda söylenerek insanların birbiriyle içten ve daha nitelikli iletişim kumalarını sağlıyor.

Ramazan, Geleneklerimizi Hatırlatıyor

Gelgelelim eski halk kültürü geleneği mâniler, zamanla önemini kaybedip azalmaya başlıyor. Belki Anadolu’nun köylerinde hâlâ devam eden mâni geleneğini günümüzde sadece Ramazan ayında yaşıyoruz. Bu bakımdan, maddi ve manevi bereketiyle gelen Ramazan, Ramazan manileri ile unutulmaya yüz tutmuş geleneklerimizi hatırlatmasıyla önemli bir görev de üstleniyor diyebiliriz. Ramazan ayının bir festival havasında geçtiği Osmanlıda sahura doğru ortaya çıkan davulcular mâni geleneğini Ramazan boyunca devam ettiriyor…

Davulumun ipi koptu

Çocuklar neden korktu

Şu sokaktan geçerken

Burnuma börek koktu

Ramazan Manisi Söyleyen Davulcuya Mendil Veriliyor

O dönemlerde sokak sokak gezip mâni okuyarak ahaliyi sahura kaldıran bekçi ve davulculara yalnızca para değil, mendil veya pamuklu kumaş da veriliyor. Çocuklar mânilerle eğlendiği için (maniler genellikle çocuklara yönelik ve eğlendirici olurmuş) davulcuların bahşişi biraz geç verilirmiş ki, daha çok mâni söylesinler. Mahalleli mânileri severse, daha fazla söylesin diye davulcuya ricada bile bulunuyorlar. Davulcu ise kıramıyor ve başlıyor Ramazan manileri söylemeye…

Davulumun ipi kaytan

Kalmadı sırtımda mintan

Verin ağalar bahşişim

Alayım sırtıma mintan

***

Bak geldi etli dolma

Çok yiyip göbek salma

Üstüne bir kahve iç

Teravihe geç kalma!

 ***

Cümle aya sultân olan

Dertlülere dermân olan

Hakk’dan bize ihsân olan

Oruç ayı geldi yine.

 ***

Bu elma beş olsaydı

Armutla eş olsaydı

İftarda hurma yemek

Bize nasip olsaydı

***

Pilavın kokusu var

Mâninin arkası var

Bahşişimi yollayın

Gözümün uykusu var

Eski Ramazan Gelenekleri – I yazımıza da bekleriz sevgili okur😉

 

Bir önceki Cristiano Ronaldo : Gönülleri Fetheden Futbolcu başlıklı yazımızda, Ronaldo Filistin açıklaması, Cristiano Ronaldo hayatı ve Ronaldo hakkında önemli bilgiler yer alıyor.

Yazar hakkında

Avatar

Gül Demirdaş

Marmara Üniversitesi Radyo, Sinema ve Televizyon Bölümü’nden mezun genç iletişimci; okur, yazar, çizer, araştırır, gezer, keşfeder, paylaşır… Editörlük yapan, bunun yanında şiir ve öykü yazmaktan da kendini alamayan yazar adayı, “Yazmak, en zoru; kimi zamansa en kolayı. Zorluğunda ya da kolaylığında değilim ben işin. Yazarak var oluyorum, hepsi bu” diye özetliyor yazmayı.

Yorum Yap