Yaşam

Hıdırellez

Hıdırellez

Toprak nefes almayı özlemiş ve hayat bulmaya başlamışsa, çiçekler rengârenk elbiselerini büyük bir heyecan ve sabırsızlıkla giymeye çalışıyorsa, kelebekler en güzel şarkılarını söylemek için birbirleriyle kıyasıya yarışıyorsa ne mutlu bize! Hoş geldin bahar, sefalar getirdin… Hıdırellez nedir, Hıdrellez ne zaman kutlanır, Hıdırellez gelenekleri nelerdir, neler yapılır, Hıdırellez 2018 ne zaman… Hıdırellez rituellerini ve merak edilenleri sizler için derledik.

Hıdırellez Nedir? 

hıdırellez nedir

Havanın taze kokusunu duyduğumuz, rüzgârın yumuşaklığını hissettiğimiz, denizin eşsiz mavisinin yeşille harmanlandığı baharı tüm güzellikleriyle seviyoruz biz. Öyle ki, baharı bayramlarla karşılıyor, onun için eğlenceler düzenliyor, dualar ediyor, dilekler adıyoruz. Yeşiliyle, mavisiyle, çiçeğiyle, böceğiyle gelen ilkbaharı sevinç ve coşkuyla karşılarken akıllara ilk gelen elbette Hıdırellez kutlamaları. Hızır ve İlyas’ın yeryüzünde bir gül ağacının dibinde buluştukları gün olduğuna inanılan Hıdırellez, ilk çağlardan bu yana Mezopotamya’da, Anadolu’da, İran’da, Balkanlar’da ve Doğu Akdeniz ülkelerinde kutlanan mevsimlik bayramlardan biri olarak geçiyor literatüre. Bu özel gün, birlik olmayı ve zengin kültür değerlerinin buluşmasını da simgeliyor.

Hıdırellez Gelenekleri

hıdırellez şenlikleri

Çağlar boyu süregelen farklı kültür değerlerinin zenginleştirdiği Hıdırellez, çeşitli adlarla kutlanıyor: Anadolu’da “Hıdrellez”, Dobruca’ ya yerleşen Kırım Türkleri arasında “Tepreş”, Makedonya’da “Ederlez, Edirlez, Hıdırles”… Yaşadığımız benzersiz coğrafyada doğanın uyanışının müjdesini veren Hıdırellez kutlamaları, gül ağacının altına dileklerin bırakılmasından karınca yuvasından alınan toprağın evin etrafına serpilmesine, o gün doğan erkek çocuklara ‘Hızır adının verilmesinden elma kabuklarının yastığın altına konulmasına kadar birçok ilginç geleneğe ev sahipliği yapıyor. Bu gelenekler ülkelere, bölgelere hatta şehirlere göre bile farklılıklar gösteriyor. Örneğin, Bolu’da bir gece önceden süt mayalanmadan bırakıldığında Hızır’ın geleceği ve süte dokunarak sütün mayalanacağına inanılıyor. Mayasız süt yoğurt olursa bir sene boyunca o yoğurttan yoğurt mayalanması gerekiyor.  Bir başka şehrimizdeki inanca göre ise Hıdırellez sabahı kırlardan toplanan 41 çeşit yeşil ot ve güzel kokulu çiçek, su dolu bir kazana atılır ve kaynatılır. Yıkanırken bu kaynayan sudan bir tas dökülür ve zaman zaman da sudan içilir.

Hıdırellez şenliklerinde büyük bir ateşin yakılması ve bu ateşin üstünden atlanması o güne dair kutlamalarla ilgili en çok bilinenlerden. Türklerin inanışına göre ateşin üzerinden atlamak, günahlardan arınmayı ifade ediyor. Böylelikle ateşin kutsandığına ve doğanın uyanmasının ateşle kutlandığına inanılıyor. Kutlamaların en renkli görüntülerine de sanıyorum bu anlarda tanıklık ediyoruz.

 Hıdırellez Ne Zaman? 

hıdırellez 2018

Kakava Şenlikleri olarak da bilinen Hıdırellez kutlamalarının en renkli yaşandığı yerlerden biri Edirne. Buradaki şenlikler her sene 5 Mayıs günü iki ritüelle başlıyor. Kakava ateşi yakılıyor ve Sarayiçi denilen noktada halka pilav ikram ediliyor. Kötülüklerden arınma ve doğanın uyanışını selamlama amaçlı ‘Bahara Giriş’ ritüeli ise 6 Mayıs sabahında günün erken saatlerinde Tunca Nehri kıyısında gerçekleşiyor.

5-6 Mayıs tarihlerinde Hıdrellez 2018’de, Kakava şenliklerinde buluşmak üzere sevgili okur. Bu renkli etkinliğe katılmadan önce Balkan müziğinin neşeli ismiGoran Bregoviç‘in şarkılarını dinleyerek Hıdırelllez’in coşkulu havasına girebilirsiniz:)

Bir önceki Ressam Hoca Ali Rıza başlıklı yazımızda, hoca ali rıza hayatı, hoca ali rıza resmi, hoca ali rıza tanıtımı hakkında önemli bilgiler yer alıyor.

Yazar hakkında

Avatar

Ebulfez Demirdaş

Çocukluğundan beri hayalini kurduğu gazeteciliği, kendi deyimiyle gastecilik eğitimini Marmara Üniversite’sinde tamamlayan yazar, Küresel Şehirler ve İstanbul Araştırmaları bölümünde yüksek lisans eğitimine devam ediyor. Tam bir İstanbul âşığı olan yazar, sık sık seyahat ederek yeni yerler keşfetmeyi ve gezdiği yerleri fotoğraflamayı, yeni şeyler öğrenmeyi çok seviyor.

Yorum Yap